Η Μαία κ. Παπάκη Ιωάννα είναι η Πρόεδρος του ελληνικού τμήματος των Γιατρών Χωρίς Σύνορα, τη δράση των οποίων γνωρίζουμε πολύ καλά και είναι αναγνωρισμένη παγκοσμίως. Στο πρόσφατο συνέδριο στη Θεσσαλονίκη η κ. Παπάκη βραβεύτηκε για την προσφορά της ενώ δέχτηκε να μου παραχωρήσει συνέντευξη για τους αναγνώστες της ιστοσελίδας μας.
Μιχάλης Μώρος

  1. Ποιο θεωρείτε ως τα μεγαλύτερα προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζει η γυναίκα στις περιοχές παρέμβασης και δράσης των ΓΧΣ

Εκατομμύρια γυναίκες σε εμπόλεμες ή μεταπολεμικές περιοχές, σε καταυλισμούς προσφύγων, σε απομακρυσμένες ή ακόμη και σε αστικές περιοχές, όπου οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα (ΓΧΣ) διατηρούν προγράμματα, συχνά οι γυναίκες δεν έχουν πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας που έχουν άμεση ανάγκη. Αυτό συμβαίνει για λόγους οικονομικούς, ασφάλειας, κοινωνικούς, ή εξαιτίας της έλλειψης κατάλληλων ιατρικών υποδομών.

Στις αναπτυσσόμενες χώρες, τα προβλήματα αναπαραγωγικής υγείας συνιστούν τον κύριο λόγο θανάτων και αναπηριών των γυναικών που βρίσκονται σε γόνιμη ηλικία. Κάθε χρόνο πεθαίνουν περισσότερες από 529.000 γυναίκες κατά τη διάρκεια της κύησης και του τοκετού. Κάθε λεπτό πεθαίνει μια γυναίκα, ενώ κάθε μητρικός θάνατος δημιουργεί πρόσθετη αδυναμία, διαρκή προβλήματα υγείας και μακρόχρονες επιπτώσεις για την οικογένεια. Επιπλέον, σε συγκεκριμένες περιοχές οι γυναίκες έρχονται αντιμέτωπες με την κοινωνική επιταγή του ακρωτηριασμού των γεννητικών οργάνων που μπορεί επίσης να τις οδηγήσει σε φυσική ανικανότητα ή και θάνατο (σχεδόν 130 εκατ. γυναίκες έχουν υποστεί ακρωτηριασμό γεννητικών οργάνων, ενώ 2 εκατ. γυναίκες διατρέχουν κίνδυνο κάθε χρόνο να γίνουν θύματα μιας τέτοιας πρακτικής)

Το 99 % των θανάτων γυναικών παγκοσμίως λαμβάνει χώρα στον αναπτυσσόμενο κόσμο. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), οι 19 από τις 20 χώρες με το υψηλότερο ποσοστό μητρικής θνησιμότητας βρίσκονται στη υπό-Σαχάρα Αφρική. Σε ορισμένες χώρες της Αφρικής σχεδόν 40% των νεαρών γυναικών μεταξύ 15 και 24 ετών (Σουαζιλάνδη, Λεσόθο, Μποτσουάνα) έχει προσβληθεί με τον ιό HIV.

Στις περισσότερες χώρες, όπου οι ΓΧΣ διατηρούν προγράμματα, η θέση της γυναίκας στην κοινωνία δεν της δίνει το δικαίωμα πρόσβασης στην υγεία. Αυτό σε συνδυασμό με την έλλειψη δομών την κάνουν περισσότερο ευάλωτη στις ασθένειες (σεξουαλικά μεταδιδόμενες λοιμώξεις, HIV/AIDS, ανεπιθύμητες κυήσεις, σεξουαλική βία, θάνατο). Για παράδειγμα, στις χώρες, όπου λειτουργούν προγράμματα των ΓΧΣ ο κίνδυνος για μια έγκυο γυναίκα να πεθάνει είναι 200 φόρες μεγαλύτερος απ΄ ότι, αν βρισκόταν σε μια αναπτυγμένη χώρα.

Με ποιους τρόπους μια Μαία και ένας Μαιευτής μπορούν να βοηθήσουν το έργο των Γιατρών χωρίς σύνορα;

Ο στόχος των προγραμμάτων των ΓΧΣ είναι η μείωση της μητρικής θνησιμότητας και νοσηρότητας, εφαρμόζοντας αποτελεσματικές στρατηγικές για τη βελτίωση του τοκετού και την παρουσία εκπαιδευμένου προσωπικού κατά τη διάρκειά του, εξασφαλίζοντας πρόσβαση σε ποιοτική επείγουσα μαιευτική φροντίδα και ενθαρρύνοντας τις γυναίκες να γεννήσουν σε ιατρικές δομές.

Οι ΓΧΣ εφαρμόζουν  ολοκληρωμένα προγράμματα αναπαραγωγικής υγείας που περιλαμβάνουν :

  • υπηρεσίες προγεννητικού ελέγχου, ασφαλούς τοκετού, καθώς και υπηρεσίες µετά τον τοκετό
  • επείγουσα μαιευτική φροντίδα
  • εθελοντικές υπηρεσίες αντισύλληψης και οικογενειακού προγραµµατισµού
  • υπηρεσίες για την πρόληψη, τη διάγνωση και τη θεραπεία σεξουαλικά µεταδιδόµενων µολυσµατικών ασθενειών, συµπεριλαµβανοµένου του HIV/AIDS

Ρόλος Μαίας

Οι μαίες/ μαιευτές συμμετέχουν σε προγράμματα πρωτοβάθμιας φροντίδας, συγκεκριμένα σε μαιευτικά προγράμματα καθώς και σε προγράμματα παιδικής υγείας. Αναλαμβάνουν την επίβλεψη και την εκπαίδευση των τοπικών μαιών σε θέματα προγεννητικής φροντίδας, τοκετού και μεταγεννητικής φροντίδας, καθώς και στην παροχή φροντίδας σε θύματα σεξουαλικής βίας. Επίσης, είναι υπεύθυνες για την συλλογή συγκεκριμένων επιδημιολογικών στοιχείων, την παραγγελία εξοπλισμού και την παροχή μαιευτικής περίθαλψης σε περιοχές με σοβαρή έλλειψη προσωπικού

Προϋποθέσεις Συμμετοχής

  1. Δίπλωμα Μαιευτικής
  2. Επαγγελματική εμπειρία: τουλάχιστον 2 χρόνια
  3. Γλώσσα: Αγγλικά  ή/και Γαλλικά ή/και Ισπανικά ή/και Αραβικά
  4. Η/Υ: επαρκή γνώση
  5. Διαθεσιμότητα: τουλάχιστον 12 μήνες

Από τις χώρες που έχετε επισκεφτεί, πως αντιμετωπίζονται οι Μαίες από τις τοπικές κοινωνίες; τυγχάνουν εμπιστοσύνης και σεβασμού ή όχι;

Για τους 160 εκατομμύρια τοκετούς παγκοσμίως κάθε χρόνο, χρειάζονται  350.000 επιπλέον μαίες για να επιτευχθεί η παρακολούθηση του 95% των τοκετών από καταρτισμένο προσωπικό σύμφωνα με τους στόχους της χιλιετίας που έχουν θέσει τα Ηνωμένα Έθνη για το 2015. Σύμφωνα με τα έως τώρα δεδομένα υπάρχουν παγκοσμίως 250.000 εκπαιδευμένες μαίες από τις οποίες μόνο 13.000 στην υποσαχάρια Αφρική, όπου σημειώνονται περισσότεροι από τους μισούς μητρικούς θανάτους παγκοσμίως. Η έλλειψη επαρκούς στελέχωσης των δομών υγείας σε συνδυασμό με την έλλειψη εξοπλισμού κάνει την κατάσταση τραγική.

Οι πρακτικές μαίες θα μπορούσαν να υποστηρίξουν τη γυναίκα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης αλλά η πραγματοποίηση του τοκετού θα πρέπει να γίνεται σε οργανωμένο περιβάλλον με εξειδικευμένο προσωπικό και με κατάλληλο εξοπλισμό που είναι και το μεγάλο πρόβλημα στις χώρες που παρεμβαίνουμε.

Οι μαίες είναι απόλυτα σεβαστές στις τοπικές κοινωνίες αλλά λόγω των προβλημάτων που προαναφέρθηκαν και όλων των παραγόντων που εμποδίζουν την πρόσβαση των γυναικών στις δομές υγείας καλούνται να αντιμετωπίσουν επιπλεγμένες καταστάσεις και πολλές φορές με μειωμένη πιθανότητα επιτυχίας τη στιγμή που καλούνται να παρέμβουν. Ειδικά, όταν η κατάσταση που καλούνται να αντιμετωπίσουν είναι μη αναστρέψιμη, είναι λογικό πολλές φορές να κλονίζεται και η εμπιστοσύνη της τοπικής κοινωνίας σε όλο το σύστημα υγείας.

Πως κρίνετε την πολιτική που εφαρμόζεται για την παροχή υγείας σε γυναίκες μετανάστες στην Ελλάδα;

Τα δικαιώματα των μεταναστών χωρίς έγγραφα είναι πολύ περιορισμένα στην Ελλάδα συγκριτικά με πολλές χώρες της ΕΕ. Μπορούν να έχουν πρόσβαση μόνο στα επείγοντα περιστατικά των νοσοκομείων για την αντιμετώπιση καταστάσεων που απειλούν τη ζωή τους. Μοναδική εξαίρεση αποτελούν οι ασθενείς με HIV ή άλλες μεταδοτικές ασθένειες, οι οποίοι μπορούν να επωφεληθούν της δωρεάν ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και νοσηλείας, εφόσον όμως η κατάλληλη θεραπεία δεν εφαρμόζεται στη χώρα προέλευσής τους.

Την κατάσταση δυσχεραίνουν ακόμα περισσότερο παράγοντες όπως η γραφειοκρατία, οι μεγάλες λίστες αναμονής, οι ανεπαρκείς υποδομές και άλλα χρόνια προβλήματα του ελληνικού συστήματος Υγείας, καθώς και η ελλιπής ενημέρωση των κρατικών υπηρεσιών σχετικά με το νομικό καθεστώς και τα δικαιώματα επιμέρους κατηγοριών αλλοδαπών.

Γιατροί Χωρίς Σύνορα

210 5 200 500

www.msf.gr

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s